Berichten

Dit artikel is niet voor iedereen. Houd je ervan om je whiskey aan te lengen met water? Je rum te mixen met cola? Laat je de kraag van je bier wegzinken in een bruisloos geel sap voor je ervan drinkt? Dan is dit artikel niet voor jou. Misschien koop je dan beter koffiepads voor Senseo.
Koffie ’t molentje is namelijk een authentieke koffiebranderij die zijn koffiebonen met zorg voorbereid, klaar voor maximale smaak.
Veel van die smaak gaat verloren wanneer je de koffiebonen gemalen bewaart. Zelfs de beste koffie bewaartips kunnen dat niet voorkomen. Wat moet je dus doen? Je koffie zelf malen voor maximale smaak.
Er zijn een reeks redenen waarom mensen dit niet standaard zelf doen; Ze hebben geen koffiemolen, ze hebben geen plaats voor een koffiemolen, ze weten niet hoe ze hun koffie moeten malen,… Die laatste reden pakken we nu aan.

Hoe fijn kan je koffie malen?

Je kan je koffie malen op een 5tal manieren:

  • Grof – Net als zware korrel zeezout. Ronduit grove deeltjes, makkelijk onderscheidbaar.
  • Medium – Iets fijner, maar je herkent nog steeds de deeltjes. Zoals keukenzout.
  • Fijn – Soepeler om aan te raken, iets fijner dan korrelige suiker.
  • Extra fijn – Net niet helemaal in poedervorm. Granen moeten nog steeds herkenbaar aan de aanraking.
  • Turks – In poedervorm, zoals meel. Goedkopere koffiemolens kunnen dit niet aan.

 

Wanneer moet je koffie malen tot hij fijn is, wanneer niet?

Elk koffiezetapparaat heeft zijn eigen karakter. Daarnaast kan je zelf experimenteren hoever je gaat in maling, temperatuur & timing. Als je dat doet kan je je eigen finesses creëren. Hier echter een overzicht van ‘welke maling’ hoort bij ‘welk koffiezetapparaat’:

CafetièreGrove maling
Vacuüm koffiepotGrove maling
PercolatorGrove maling
Filter koffie met vlakke bodemMedium Maling
Filter koffie met gewone filterFijn
Espresso moka potsFijn
EspressoExtra Fijn
IbrikTurks

Grof gemalen koffie
Koffiebonen malen helpt om de smaak en oliën vrij te maken, die in de geroosterde bonen zitten. Als koffie voortijdig wordt blootgesteld aan de lucht, ‘ademt’ de boon reeds. Dat betekent dat je minder smaak behoudt voor tijdens het brouwproces. Je kan dit doen, maar als je een echte koffieliefhebber bent… dan kan je best overstappen. Vraag het je lokale Barista.
Vul deze tips gerust aan met jullie waardevolle inzichten, daar is de comment-sectie voor. Zoek je lekkere koffiebonen? Daar is onze online koffiewinkel voor. Zo helpen we elkaar.

Complete Aeropress set
Hoe zeker ben jij van je koffiezetapparaat? Durf je de test aan met de Aeropress? Na onze blog over populaire wijzes van koffie zetten kregen we de Aeropress getipt van @sergecornelus. Na testing rijst de vraag, is deze koffiemachine de nieuwe titelhouder?

Waarom de Aeropress beter is

De cafetière is

  • veel moeilijker te kuisen. Een probleem wat vele koffieliefhebbers oplossen door grof gemalen koffie te gebruiken.
  • Deze oplossing laat echter minder smaak-extractie toe en creëert langere doorlooptijden (wat de koffie dan weer de verkeerde smaak geeft),
  • om nog te zwijgen van de residu die je steevast onderaan je koffie vind.

Espressomachines?

  • Zo veel duurder dan deze AeroPress, het zou de vergelijking onmogelijk moeten maken. We kunnen echter vaststellen dat de Aeropress niet eens zo slecht uit de vergelijking komt:
  • De robuuste smaak die je krijgt door de lage temperatuur van de Aeropress is niet te evenaren met een standaard espresso voor thuis, want daar heb je geen instelbare temperatuur.
  • De kans op een fout bij het zetten van een espresso is groter; De espresso is een veel complexer koffiemachine; De juiste maling, timing en schikking zijn cruciaal. De aeropress is altijd lekker.

De problemen van de filterkoffie ligt in de smaak-extractie:

  • Het water is te warm in het begin, te koud op het einde,
  • bovendien wordt de gemalen koffie niet gelijkmatig opgenomen door het water.
  • Bovenstaande issues leveren flauwe koffie. Dat probleem heb je niet bij de totale onderdompeling.

Kortom; De AeroPress gaat voor de titel van beste koffiemachine. Is dit arrogant of ambitieus?

Wat voor koffiemachine is de Aeropress?

De AeroPress werd pas in 2005 uitgevonden, door Alan Adler. Deze ingenieur experimenteerde jarenlang met verschillende Barista-technieken en kwam tot deze conclusie: Drie cruciale elementen bepalen de kwaliteit van de smaak:

  1. juiste temperatuur,
  2. totale onderdompeling en
  3. snelle filtering.

Vervolgens ontwierp hij een tiental toestellen op basis van deze principes. Uiteindelijk landde hij bij het huidige ontwerp van de aeropress, deze zet koffie met volgende kenmerken:

  • +/- dezelfde sterkte als espresso;
  • Een lage bitterheid;
  • 30-seconden totale brouwtijd.

De Aeropress word alom geprezen voor zijn handigheid, prijs en smaak. Het toestel is dan ook zeer klein van formaat: Twee cilinders met rubberen afsluiting, vergelijkbaar met een spuit. Dat is zo ongeveer het totale koffiezetapparaat.
De zetwijze is dan ook even eenvoudig:

  1. Je plaatst de fijngemalen koffie bovenop een microfilter in de grote cilinder,
  2. je voegt heet water toe (75-80 °C),
  3. je roert even,
  4. laat het sopje 10 seconden rusten,
  5. je perst de koffie door de filter met behulp van de tweede cilinder.

Uiteraard zijn alle parameters variabel en kunnen ook veel langere extracties plaatsvinden.
Het resultaat is een kopje koffie dat de strijd aan kan met de meeste koffiemachines.

Veel mensen zijn zich niet bewust van de impact op smaak, aroma en volheid bij het zetten van koffie. Wij koffieliefhebbers moeten echter beter weten. Daarom gaan we in deze reeks verder in op de verschillende manieren van koffie zetten.

Om de reeks te lanceren kijken we naar drie populaire wijzes van koffie maken: Filterkoffie, Cafetière & Espressokoffie.

#1: Filterkoffie

filter koffie
Filterkoffie is vandaag de meest gangbare manier van koffie zetten. Veelal drupt de koffie doorheen papierfilters met gemalen koffiebonen, een duitse uitvinding van Melitta Bentz (1908). De metalen variant, ook wel Napolitana genoemd zien we steeds minder.
Het principe van ‘filterkoffie’ is steeds dat het water neerwaarts doorheen de filter druppelt.

Voordelen van filterkoffie

+ Gote koppen koffie
+ Geen gruis in de koffie

Nadelen van filterkoffie

– Niet ideaal qua aroma
– Papieren filters filteren ook deel van het aroma

#2: Cafetière

koffie zetten met een cafetiere
De cafetière is een smaakvolle manier van koffie zetten. Het werd vanaf de jaren 1850 gebruikt in franse cafetaria, maar ook de de Italianen maken aanspraak op de uitvinding. Het eerste patent werd door de Italiaanse designer Attilio Calimani aangevraagd (1929). Achteraf maakten de merken Melio & Chambord, uit Frankrijk, de eerste cafetières met filters in ‘stainless steel’. Deze merken gingen later op in het merk Bodum.
Het principe van de cafetière is steeds dat de koffiebonen in het water weken en pas achteraf gescheiden worden van de koffie. De cafetière scheidt koffie van bonen door de filter naar beneden te drukken. Zo leunt deze methode het meest aan bij ‘cupping’ (een methode die we in januari bespreken).

Voordelen van de cafetière

+ Meer smaak en natuurlijke oliën uit de bonen
+/- Sterkere, dikkere koffie

Nadelen van de cafetière

– Grotere kans op bittere smaken
– Meer residu van bonen in de koffie

#3: Espresso

De voor en nadelen van espresso zetten
Espresso koffie wordt geproduceerd door heet water onder hoge druk door fijngemalen koffiebonen te jagen. De doorlooptijd voor espresso is maximum 30 seconden, daarmee is het de snelste wijze om smaakvolle koffie te zetten.
De koffie die hieruit voortkomt is een stuk sterker, bijna siroperig. De aanbevolen hoeveelheid per tas is dan ook een stuk kleiner (veelal één derde). De espresso koffie is een onderdeel van koffiegerechten als Latte, Mocha, Cappuccino, Macchiato en Espresso con Panna.
Het principe van espresso bestaat uit een combinatie van de hoeveelheid koffie, de hittegraad van het water en de intensiteit waarmee de deeltjes uit de koffiebonen worden geëxtraheerd.

Voordelen van espresso:

+ Zoete koffie, met lange nasmaak
+/- Korte doorlooptijd

Nadelen van espresso:

– Complexer: Je kwaliteit hangt sterk af van de barista
– Properheid: Je espresso moet regelmatiger gekuist worden.
– Niet geschikt voor alle bonen: Licht geroosterde, zeer fijn gemalen & verse koffiebonen zijn de enige die geschikt zijn.

Hoe moet je nu je koffie zetten?

Zoals je hierboven kan lezen: Elke methode voor koffie zetten heeft zijn voor- en nadelen. Je keuze kan afhangen van de volumes, de gewenste smaak en je persoonlijke kennis van koffie zetten.
Indien je een espresso zet zonder kennis van zaken is de kans op een bitter sopje groot, anderzijds zal een goede ‘Barista’ onmogelijk het potentieel van zijn favoriete koffiebonen aantonen met een filterkoffie. Natuurlijk kan je ook koffie zetten op andere manieren. Daar gaan we later verder op in.

Wat is voorlopig jouw favoriet?
Foto’s door Tonx en coffeegeek